📌 این حس‌های مشترک‌ِ التیام‌بخش

ناعمه سجادی

می‌گفت: «می‌ترسم. اگر خوب نباشم چی؟ اگه جلوی جمع همکارانِ حرفه‌ای خرابکاری کنم و همه بفهمن هیچی بارم نیست چی؟ اگه سوتی بدم چی؟»

این را دوستی می‌گفت که سال‌ها سابقه‌ی تدریس داشت. بارها برای گروه‌های مختلف آموزش داده بود. حالا فقط یک چیز تغییر کرده بود. این بار مخاطبش همکارانی حرفه‌ای بودند که بسیار او را قبول داشتند و این برایش استرس‌زا بود.

پیش خودم فکر کردم من هم بارها این حس‌ را تجربه کرده‌ام؛ احساس ضعف و ناکافی بودن در معلمی. بارها با شرایط خاص و چالشی در کلاس‌های رسمی و آموزش‌های آزادم مواجه شده‌ام که توانایی‌ام را زیر سوال برده و هریک از همین چالش‌ها زمینه‌ای برای رشدم شده.

یادم آمد همین چند وقت پیش در یکی از کلاس‌هایم با مشکل ویژه‌ای مواجه شدم. آنچنان حس بدی را تجربه کردم که برای ساعاتی با خودم می‌گفتم تو برای معلمی ساخته نشده‌ای. تو از اولش هم اشتباهی بودی‌!

در آن لحظات تنها چیزی که به دادم رسید خواندن سطرهای این کتاب بود:
«در حالی به سمت کلاس درس قدم می‌زدم که سه دهه از معلم شدنم می‌گذشت. تدریس بیش از هر کار دیگری در این دنیا، روحم را ارضاء می‌کند. بنابراین شکرگزار از اینکه فرصتی دیگر برای درس دادن یافته‌ام وارد کلاس شدم. اما عصر که به خانه بر می‌گشتم، دلخور از برخی شاگردان و مایوس از اشتباهاتم، قانع شده بودم هرگز نخواهم توانست از پسِ این حرفه‌ی دشوار برآیم.»

در تمام لحظاتی که این کلمات را می‌خواندم به این می‌اندیشیدم وقتی مدرسی کارکشته که در زمره‌ی ۱۰ چهره‌ی تاثیرگذار در نظام آموزشی آمریکاست، با تجربه‌ی سال‌ها تدریس در دانشگاه چنین حسی دارد و از سایر معلم‌ها تجربه‌های مشابهی را می‌شنود، وقتی چنین افکاری از ذهن من و دوستم می‌گذرد، احتمالاً این حسِ مشترکی است که هر معلم در گرماگرمِ انجام شغل محبوبش با آن مواجه می‌شود.

یک حس مشترک و طبیعی؛

پس زیاد نباید به خود سخت بگیریم و درگیر این احساس شویم. این حس به ما کمک می‌کند به راه‌حل بیاندیشیم و کار خود را بهبود دهیم، اما به معنای ناکافی بودن یا نابلد بودن ما نیست.

اتفاقاً به این معناست که ما با تمام جان خود درگیر این حرفه‌ایم و برای آن ارزش قائلیم. شاید این حس یعنی ما برای معلمی ساخته شده‌ایم.

ویدیوی پیشنهادی این شماره: «آموزش طراحی سریع محتوا با کنوا» از کانال یوتیوب پویان‌لرن

مرضیه رمضانی، تکنولوژیست و مدرس مهارت‌های شغلی، بنیان‌گذار آکادمی پویان‌لرن است؛ جایی که یاد می‌گیرید مهارت‌های کاربردی کسب کنید و در مسیر حرفه‌ای خود رشد کنید. او با سال‌ها تجربه در حوزه آموزش و تولید محتوا، تلاش می‌کند تا راهکارهای عملی و نوین را برای یادگیری و ارتقای مهارت‌های فردی و شغلی ارائه دهد.

در این ویدیو، مرضیه رمضانی به سراغ یک ابزار کاربردی برای مدرس‌ها و تولیدکنندگان محتوا رفته است: کنوا (Canva). اگر شما هم می‌خواهید بدون درگیر شدن با نرم‌افزارهای پیچیده‌ای مثل فتوشاپ یا طراحی اسلاید از صفر در پاورپوینت، محتوای خود را سریع‌تر و حرفه‌ای‌تر آماده کنید، این ویدیو برای شماست. 

پداگوژی ستمدیدگان- رویکرد انتقادی فریره در تعلیم و تربیت | دکتر سعید هاشمی

پائولو فریره، متفکر برجسته‌ی آموزش انتقادی، بر این باور بود که نظام‌های آموزشی سنتی اغلب به سرکوب و بازتولید نابرابری‌ها دامن می‌زنند. او در کتاب آموزش ستمدیدگان تأکید می‌کند که یادگیری نباید صرفاً انتقال اطلاعات از معلم به شاگرد باشد، بلکه باید فرآیندی رهایی‌بخش و انتقادی باشد که در آن یادگیرندگان بتوانند نقش فعال و آگاهانه‌ای در شکل‌دهی دانش خود ایفا کنند.

مقاله‌ی پیشنهادی این شماره، به بررسی دیدگاه‌های کلیدی فریره می‌پردازد و نشان می‌دهد که این اصول می‌توانند در تولید محتوای آموزشی امروزی به کار گرفته شوند. برای مدرس‌محتواگرانی که به دنبال ایجاد یادگیری عمیق و معنادار هستند، درک این رویکرد می‌تواند تغییری بنیادین در نحوه طراحی محتوا و تعامل با مخاطبان ایجاد کند.

همه چیز را به هوش مصنوعی نسپار! 

 ناعمه سجادی

هوش مصنوعی گاهی تنبلی می‌آورد. از آن چیزهایی‌است که آدم را دچار توهمِ “یک‌شبه ره صدساله پیمودن” می‌کند. مثلاً برای همین مقاله‌نویسیِ روزانه! از وقتی هوش مصنوعی آمده بارها وسوسه شده‌ام این وظیفه‌ی خطیر را به دوشِ هوشِ بی‌نظیرش بگذارم. پیش خودم فکر کرده‌ام قسمت سختش که با خودم است. اصل حرفی که می‌خواهم بزنم را به او می‌گویم، حتی جزییات صحبت‌هایم را. فقط لازم است جملات را سرهم‌بندی کند و نتیجه‌ای خوشایندِ معیار به من بدهد.  خوب است دیگر.

اینطوری می‌توانم با صرف وقت کمتر، منظم تولید محتوای متنی داشته‌باشم. مقالات مفیدی بنویسم و خیلی زودتر محتوای سایت را پر و پیمان کنم. چندباری هم این کار را کرده‌ام، نتایج بدی نداشته. یعنی متن را بگذاری جلوی مخاطب پس نمی‌زند! اما راستش را بخواهی مشتریِ متن هم نمی‌شود؛ اینطور نمی‌شود که دلش بخواهد من را بشناسد، با من ارتباطی بگیرد. وسط کار شاید خسته بشود و برود. شاید هم بماند ولی حتما کارش گیرِ مقاله بوده، نه دلش.  

ولی متنی که خودم می‌نویسم فرق می‌کند؛ گاهی با نثر معیار فاصله دارد. شاید جملاتش زیاد دقیق و خوب نوشته نشده باشند، اما عطر و بوی من را دارند. جاهایی از ذهن و روح مخاطب را لمس می‌کند که مشتاق می‌شود تا آخر متن ادامه دهد. هرچه باشد من انسانم. فکر من بیشتر به فکر او نزدیک است تا فکر کامپیوتر. 

و خوشحالم که انسانم. خوشحالم که می‌توانم برای انسان‌ها بنویسم. خوشحالم که می‌توانم خودم فکر کنم، نه اینکه صرفاً ملغمه‌ای از افکار دیگران را بالا بیاورم. خوشحالم که ذهنم در کنترل خودم است و می‌توانم خلاق باشم. خوشحالم و تلاش می‌کنم از این امتیازات بیشترین بهره را ببرم. می‌نویسم تا ذهنم برده‌ی هوشی که زاده‌ی هوشِ هم‌نوعم است نشود. می‌نویسم تا بیشتر بیاندیشم.